Yurtdışına ve serbest bölgeler’e yapılan mal ihraçlarından alınan iade kdv’lere ait süreçler
Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de mal veya hizmet alımları esnasında mal veya hizmeti teslim alanın teslimler esnasında teslim edene ödediği tüketim vergisine KDV yani Katma Değer Vergisi denir. Belirli hizmet türlerine göre %1, %8, %18 olarak oranlara ayrılmakta olan KDV’nin alış ve satış esnasında faaliyetine göre iadesi mümkün durumlar vardır. 3065 sayılı KDV Kanununun 11,13,14 ve 15. maddelerinde iade süreçlerinin nasıl gerçekleşmesi gerektiğine dair bilgiler mevcuttur.
Mal veya hizmet ihracatı yapan kurumlar ve kişiler de bu imkândan yararlanabilir. Mal veya hizmetlerin yurt dışı için satışı, kanuna uygun bir şekilde gerçekleştirilerek KDV iadesi alabilmeleri sağlanır. Bu kişi ya da kurumlar, yapılan kesintinin miktarını, tüm gerekli dosya ve evrakları tamamlamaları halinde vergi dairesi üzerinden KDV iadesi talebinde bulunabilir. Kdv iade alacakları, istisnai durumun gerçekleştiği yılı izleyen yılbaşı tarihiyle 2 yıl süresince vergi dairesine iade talep dilekçesi verilerek gerçekleştirilir. İade alımları gerek ödenecek vergilerden mahsup edilerek gerek nakden alınarak nakit akışında şirketlere fayda sağlamaktadır.
Kdv iadesi işlemleri kapsamında, her bir iade talebi için farklı belgeler talep edilir. Yurt dışına veya Serbest bölgelere yapılan ihracatların karşılığı olan iade türüne ve burada gerçekleşen ihracata ilişkin iade süreci 3065 sayılı KDV Kanununun (11/1-a) maddesi kapsamından belirtilmiştir. Kanunun öngördüğü iade belgeleri aşağıdaki gibidir:
11. maddeye göre iade talebi evrakları;
- İade talep dilekçesi,
- Gümrük beyannameleri (Serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi)
- Satış ve hizmet faturalarına ait liste,
- Yüklenen Katma Değer Vergisi listesi,
- İhracatın gerçekleştirildiği dönemin indirilecek KDV listesi,
- İadesi kabul edilen KDV hesaplama tablosu.
KDV Genel Uygulama Tebliği’nde, mükellefler tarafından yapılan KDV iade taleplerinin aşağıda yer alan usuller ile yerine getirilmesi esası benimsenmiştir. Bu usuller:
-YMM KDV iadesi tasdik raporu ibraz edilmesi,
-Vergi inceleme raporu düzenlenmesi,
-YMM raporu, teminat veya VİR aranmaksızın yalnızca iade için aranılan belgelerin tamamlanması, olarak belirtilebilir.
Süreç içerisinde başvuru evraklarının hazırlanmasını olumsuz etkileyen durumlara değinirsek, bunlardan en önemlisi malın alındığı İmalatçıların da sürece dahil edilmesidir. Bu süreçte YMM karşıt incelemelerinde sorunlar yaşanmaktadır. Burada alınması gereken önlem, ihraç edilecek malın alımı esnasında gerekli ön değerlendirmeler yapılmalı, güvenilir kaynağa ulaşılmalıdır.301 Kod ile yapılan Mal İhraçlarına ait tutarlar 1. Nolu KDV beyannamesi “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler”kısmında doğru olarak bildirilmeli, ihraca uygun olmayan mal bu kısıma yazılmamalıdır.
Gümrük Beyannameleri içerisinde sarf yani 5.000$ altı mal girişlerine ait beyannamelerine ait asıllar veya aslı gibidir yapılmış olanları Vergi Dairesi’ne teslim edilmelidir.
Yüklenilen listeleri, mal ihracı yapan firmalar tarafından kendi iç kontrolleri yapılarak öncesinde hazırlanmalı.
YMM başvuru sürecini olumsuz etkileyecek durumlar için gerekli önlemler alınmalıdır.
Kaynaklar: